بیست و دومین نمایشگاه بین‌المللی صنایع شیمیایی و پتروشیمی چین ۲۰۲۵ ICIF

. مقدمه و مروری بر نمایشگاه

نمایشگاه بین‌المللی صنایع شیمیایی و پتروشیمی چین که در تاریخ ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۵ در جدیدترین مرکز  نمایشگاه‌های بین‌المللی شانگهای برگزار شد، توسط فدراسیون صنعت نفت و شیمی چین میزبانی و با همکاری شورای ترویج تجارت بین‌المللی و مرکز ملی اطلاعات شیمی چین سازماندهی گردید. شعار این دوره که « حرکت به‌سوی نوآوری · آفرینش مشترک فصلی نو« عنوان شد، شروعی نو در عصر جدید  نمایشگاه‌های صنعت پتروشیمی چین می‌باشد. فضای اختصاص یافته این دوره که بالغ بر ۱۴۰,۰۰۰ متر مربع بود، توسط ۲,۵۰۰ غرفه‌دار از سراسر جهان تکمیل و به نمایش عموم بیش از ۹۰,۰۰۰ بازدیدکننده از ۴۵ کشور جهان گذاشته شد. در میان بازدیدکنندگان، خریداران بین‌المللی ۵۰٪ از کل حاضران را تشکیل داده و بازدیدکنندگان آسیایی (به‌جز سرزمین اصلی چین) سهمی معادل ۶۹٫۲۶٪ داشتند. بازدیدکنندگان داخلی نیز از ۳۰ استان، شهرداری و منطقه خودمختار سراسر چین حضور یافته بودند.

شرکت‌کنندگان بین‌المللی با منابع گسترده نیز بازارهای کلیدی شیمیایی را پوشش داده بودند؛ این اشخاص شامل نمایندگان صنعتی از کشورهای عمده انرژی خاورمیانه مانند عربستان سعودی و امارات متحده عربی؛ متخصصان شرکت‌های پتروشیمی در مناطق اوراسیا نظیر روسیه و قزاقستان؛ تیم‌های فناوری و تدارکات از کشورهای شرق و جنوب‌شرق آسیا از جمله ژاپن، کره جنوبی، سنگاپور و اندونزی؛ کارشناسان و خریداران از کشورهای صنعتی مهم اروپا مانند آلمان، فرانسه و ایتالیا؛ و همچنین نمایندگان تجاری از بازارهای آمریکای جنوبی مانند برزیل و آرژانتین، و بیش از ۳۰ حوزه کاربردی پایین‌دسته دیگر از جمله داروسازی، مصالح ساختمانی، خودروسازی و حفاظت از محیط‌زیست را شامل می‌شد.

این نمایشگاه طیف جامعی از محصولات را در سراسر زنجیره صنعت شیمیایی و پتروشیمی که شامل فناوری‌های سنتی پالایش؛ فناوری‌های زنجیره صنعتی هیدروژن و مواد نوین در حوزه انرژی و پتروشیمی؛ مواد شیمیایی معدنی و آلی در بخش شیمیایی پایه؛ لاستیک‌های زیست‌پایه، رزین‌های با عملکرد بالا و سایر محصولات در حوزه مواد نوین شیمیایی؛ مواد شیمیایی الکترونیکی، مواد بیوشیمیای و سایر محصولات در بخش مواد شیمیایی تخصصی؛ و همچنین محصولات و فناوری‌های مرتبط با ایمنی و حفاظت محیط‌زیست، بسته‌بندی، ذخیره‌سازی و حمل‌ونقل مواد شیمیایی، مهندسی و تجهیزات، تولید هوشمند دیجیتال، و مواد شیمیایی مصرفی و تجهیزات آزمایشگاهی پوشش می‌دهد.

نمایشگاه امسال دارای نکات برجسته متعددی است: از یک‌سو، شرکت‌های بزرگ دولتی و خصوصی از جمله پتروچاینا (PetroChina)، سینوپک (SinoPec)، سینوک (CNOOC) و گروه ملی انرژی چین را به مشارکت در نمایشگاه جذب کرده و بستری برای نمایش محصولات جدید، فناوری‌های نوین، دستاوردهای تازه و مفاهیم توسعه سبز و ایمن فراهم آورده است؛ از سوی دیگر، بسیاری از شرکت‌های مطرح بین‌المللی مانند BASF، اکسون‌موبیل، LANXESS  و میتسویی کمیکالز نیز به‌عنوان خریداران مهم این عرصه در این رویداد حضور داشتن.

ششمین کنفرانس بین‌المللی صنعت شیمی هوشمند با موضوع «تحول دیجیتال مبتنی بر نوآوری، توانمندسازی هوشمند توسعه باکیفیت» برگزار می‌شد که به تبیین عمیق روندهای توسعه صنعت پتروشیمی و شیمیایی پرداخته و به تحقق ادغام عمیق دیجیتال‌سازی و اطلاع‌رسانی در صنعت کمک می‌کند.

۲. تاریخچه نمایشگاه

نمایشگاه بین‌المللی صنایع شیمیایی چین (ICIF China) در سال ۱۹۹۲ تأسیس شد. این نمایشگاه به میزبانی فدراسیون صنایع نفت و شیمی چین برگزار می‌شود و شورای فرعی صنایع شیمیایی، شورای توسعه تجارت بین‌المللی چین و مرکز ملی اطلاعات شیمیایی چین به‌صورت مشترک آن را سازمان‌دهی می‌کنند. در ادامه، اشاره‌ای بر مراحل توسعه این نمایشگاه میکنیم:

مرحله توسعه اولیه: در سال‌های نخست پس از تأسیس، نمایشگاه از مقیاس نسبتاً محدودی برخوردار بود؛ اما با اتکا به رشد سریع صنعت شیمیایی چین، به‌تدریج گسترش یافت و دامنه نمایشگاهی آن به‌طور مستمر غنی‌تر شد، به‌گونه‌ای که حوزه‌هایی نظیر مواد اولیه، کاتالیست‌ها، مواد افزودنی، پلاستیک‌ها، لاستیک و پوشش‌ها را در بر گرفت.

۲۰۱۷: شانزدهمین نمایشگاه بین‌المللی صنایع شیمیایی چین در تاریخ ۳۰ اوت در مرکز نمایشگاه و همایش اکسپو شانگهای برگزار شد. این نمایشگاه با شعار «صنعت شیمی هوشمند ـ نوآوری، هدایتگر آینده» در فضایی به مساحت ۲۰٬۰۰۰ مترمربع برگزار گردید و صدها شرکت نفتی و شیمیایی داخلی و خارجی در آن مشارکت داشتند.

۲۰۱۹: نمایشگاه موفق به دریافت گواهی UFI (صادره از انجمن جهانی صنعت نمایشگاهی) شد. این تأیید رسمی به‌عنوان یک نمایشگاه دارای گواهی UFI، نشان‌دهنده ارتقای جایگاه آن در صنعت نمایشگاهی بین‌المللی بود.

۲۰۲۳: هفته صنعت پتروشیمی چین با محوریت «نمایشگاه بین‌المللی صنایع شیمیایی چین» به مقیاسی کلی بیش از ۱۲۰٬۰۰۰ مترمربع دست یافت و با حضور ۲٬۰۸۸ غرفه‌دار، بیش از ۸۰٬۰۰۰ بازدیدکننده تخصصی را به محل برگزاری جذب کرد.

۲۰۲۴: بیست‌ویکمین نمایشگاه بین‌المللی صنایع شیمیایی چین با شعار «توسعه نوین، الگوی نوین، ترسیم مشترک آینده صنعت شیمی» برگزار شد و دستاوردهای مهم در تسریع پرورش و توسعه نیروهای مولد نوین در صنعت انرژی و پتروشیمی را به نمایش گذاشت.

۲۰۲۵: بیست‌ودومین نمایشگاه بین‌المللی صنایع شیمیایی چین در ۱۷سپتامبر، در مرکز نمایشگاهی بین‌المللی نوین شانگهای برگزار شد. این نمایشگاه با تداوم شعار «توسعه نوین، الگوی نوین، ترسیم مشترک آینده صنعت شیمی»، میزبان بسیاری از شرکت‌های بزرگ دولتی و خصوصی از جمله پتروچاینا (PetroChina)، سینوپک (SinoPec)، سینوک (CNOOC) بود و بر نمایش محصولات جدید، فناوری‌های نوین و دستاوردهای تازه تمرکز داشت.

۳. مخاطبان اصلی نمایشگاه

نمایشگاه بین‌المللی صنایع شیمیایی چین ۲۰۲۵ (ICIF) تعداد قابل‌توجهی از مخاطبان را از سراسر جهان به خود جذب کرده است و ترکیب بازدیدکنندگان آن به‌طور عمده شامل دسته‌های زیر می‌باشد:

. بازدیدکنندگان متخصص:

این نمایشگاه در مجموع بیش از ۸۰٬۰۰۰ نفر بازدیدکننده داشته که از این میان، بیش از ۲۶٬۰۰۰ نفر به بازدیدکنندگان متخصص اختصاص دارد. این گروه که از ۳۰ حوزه کاربردی پایین‌دستی نظیر پتروشیمی، داروسازی، مصالح ساختمانی، خودروسازی و حفاظت از محیط‌زیست تشکیل شده، شامل متخصصانی فنی با دانش و مهارت‌های تخصصی و درک عمیق نسبت به فناوری‌ها و محصولات نوین صنعت شیمی می‌باشد.

مدیران ارشد و مدیران تدارکات شرکت‌ها:

بخش قابل‌توجهی از مخاطبان را تصمیم‌گیران شرکتی و مدیران خرید تشکیل می‌دهند. این افراد از ۵۰ شرکت برتر جهانی صنعت شیمی از جمله BASF، اکسون‌موبیل، LANXESS و میتسویی کمیکالز، و همچنین شرکت‌های مطرح داخلی مانند گروه لیائونینگ باولای (Liaoning Baolai Group)، شرکت پتروشیمی ماهواره‌ای ژجیانگ (Zhejiang Satellite Petrochemical) و گروه چین پینگ‌می شنما (China Pingmei Shenma Group) حضور داشته‌اند. این گروه با هدف یافتن شرکای جدید و محصولات نوآورانه برای ارتقای رقابت‌پذیری بنگاه‌های خود در نمایشگاه شرکت کرده‌اند.

 

کارکنان مؤسسات پژوهشی و دانشگاه‌ها:

نمایندگانی از دانشگاه‌ها و مؤسسات تحقیقاتی نیز در نمایشگاه حضور داشتند که تمرکز آنان بر فناوری‌های پیشرفته و دستاوردهای پژوهشی صنعت شیمی بوده و امیدوارند از طریق این رویداد، تبادل علمی و همکاری با صنایع را برای تجاری‌سازی و کاربردی‌سازی نتایج تحقیقاتی تقویت کنند.

بازدیدکنندگان بین‌المللی:

این نمایشگاه شمار زیادی از مخاطبان خارجی را جذب کرده است که حدود ۵۰٪ از کل بازدیدکنندگان را شامل می‌شوند. این افراد از ۱۷ کشور و منطقه، از جمله قدرت‌های اصلی صنعت شیمی مانند آلمان، ایالات متحده آمریکا، ژاپن و کره جنوبی، و نیز کشورهای مسیر «کمربند و جاده» نظیر روسیه، اندونزی، ویتنام و ایران حضور یافته‌ که چشم‌انداز بین‌المللی و فرصت‌های تجاری گسترده‌ای را به نمایش گذاشته‌اند.

۴. دامنه فعالیت شرکت‌های حاضر و بخش‌های تخصصی نمایشگاه

انرژی و پتروشیمی: این حوزه شامل فناوری‌های سنتی پالایش و شیمیایی (مانند کوره‌های کراکینگ اتیلن با ظرفیت یک میلیون تن و فناوری استخراج فوق‌بحرانی)، کل زنجیره صنعت انرژی هیدروژن (از جمله الکترولایزرهای قلیایی، تجهیزات تولید هیدروژن با غشای تبادل پروتون و مخازن ذخیره‌سازی هیدروژن پرفشار ۷۰ مگاپاسکال)، و مواد نوین انرژی (نظیر فیلم‌های پوشش‌دهنده ماژول‌های فتوولتائیک و الکترولیت‌های باتری‌های لیتیوم‌یون) است.

مواد شیمیایی پایه: این بخش شامل مواد شیمیایی معدنی (کربنات کلسیم با خلوص بالا در درجه الکترونیکی، نانو-کربنات کلسیم)؛ مواد شیمیایی آلی (پروپیلن اکسید زیست‌مبنا، متانول با کربن پایین)؛ و فرآیندهای حفاظت از محیط زیست (فناوری تصفیه سطح غیر کرومی غیرفعال‌سازی، تجهیزات تمیزکاری لیزری) است.

مواد شیمیایی جدید: این بخش شامل مواد زیست‌مبنا (لاستیک زیست‌مبنای وان‌هوآ کمیکال، رزین EVOH سینوپک)؛ مواد با عملکرد بالا (الیاف کاربید سیلیکون، فیلم‌های رسانای حرارتی گرافن)؛ و فناوری‌های پیشگام (پلیمرهای خود ترمیم‌شونده، آلیاژهای حافظه شکلی) است.

مواد شیمیایی ظریف (فاین کمیکال): این بخش شامل مواد شیمیایی الکترونیکی (فوتورزیست‌ها، مواد بسته‌بندی نیمه‌رسانا)؛ بیوشیمیایی‌ها (بیودیزل سنتز شده با آنزیم، لخته‌سازهای میکروبی)؛ و مواد شیمیایی خاص (افزودنی‌های الکترولیت برای باتری‌های وسایل نقلیه انرژی جدید، عوامل تصفیه آب پیشرفته) است.

ایمنی شیمیایی و حفاظت محیط‌زیست: در حوزه فناوری‌های ایمنی، این بخش شامل ربات‌های ضدانفجار و سیستم‌های پایش ایمنی مبتنی بر هوش مصنوعی است؛ تجهیزات حفاظت محیط‌زیست شامل دستگاه‌های احتراق کاتالیزوری VOC، تجهیزات تصفیه فاضلاب با جداسازی غشایی می‌باشد؛ و فناوری‌های مرتبط با اقتصاد چرخشی مانند تکنولوژی کراکینگ پلاستیک‌های زائد به نفت و جذب و تبدیل CO₂ به پلاستیک‌های تجزیه‌پذیر را نیز در بر می‌گیرد.

بسته‌بندی، ذخیره‌سازی و حمل‌ونقل شیمیایی: این بخش شامل بسته‌بندی هوشمند (برچسب‌های ردیابیRFID ، پالت‌های پلاستیکی تجزیه‌پذیر)؛ تجهیزات ذخیره‌سازی و حمل‌ونقل مواد شیمیایی خطرناک (مخازن ذخیره‌سازی فولاد ضد زنگ دولایه، لوله هیدروژن با برد طولانی).

۵. نکات برجسته نمایشگاه

سکوی یکپارچه (One-Stop): این نمایشگاه هشت حوزه اصلی را پوشش می‌دهد: نفت، شیمی و مواد شیمیایی انرژی‌محور، مواد اولیه شیمیایی پایه، مواد نوین شیمیایی، مواد شیمیایی تخصصی و ویژه، فناوری‌ها و تجهیزات شیمیایی، ایمنی شیمیایی و حفاظت از محیط‌زیست، بسته‌بندی، ذخیره‌سازی و حمل‌ونقل مواد شیمیایی، و صنعت شیمی هوشمند ـ تولید هوشمند. این رویداد کل زنجیره صنعتی پتروشیمی را در بر می‌گیرد و آن را به سکوی ایده‌آل «یکپارچه» برای تأمین، خرید و مبادلات تجاری تبدیل می‌کند.

رویداد سطح‌بالا: با گردهم آوردن شرکت‌های پیشرو صنعت، اعم از «تیم‌های ملی» و «شرکت‌های خصوصی پیشتاز»، آخرین دستاوردها و نوآوری‌های حوزه پتروشیمی به‌صورت متمرکز و هم‌زمان به نمایش گذاشته می‌شود.

چند نمایشگاه در یک صنعت: با ادغام نمایشگاه بین‌المللی لاستیک چین و نمایشگاه بین‌المللی چسب‌ها و درزگیرهای چین، «هفته صنعت پتروشیمی» به‌صورت مشترک برگزار می‌شود و تنها با یک بازدید، دستاوردهای متنوع و گسترده‌ای برای مخاطبان فراهم می‌گردد.

برگزاری هم‌زمان رویدادها: در سال ۲۰۲۵، انجمن صنعت پتروشیمی نیز به‌صورت هم‌زمان برگزار و با دعوت از کارشناسان صنعتی و نمایندگان شرکت‌ها، بستری برای تبادل تجربه، الگوبرداری از رویه‌های پیشرفته و حمایت از تحول، ارتقا و توسعه باکیفیت شرکت‌های پتروشیمی فراهم می‌آورد.

نمایشگاه بین‌المللی: در سال ۲۰۲۴، تعداد ۷۵۳ شرکت از ۱۱ کشور و منطقه در این نمایشگاه مشارکت داشتند و بیش از ۱۴٬۰۰۰ خریدار تخصصی از ۲۶ کشور و منطقه برای تأمین، تبادل و مذاکرات تجاری از نمایشگاه بازدید کردند.

۶. شرکت‌های نمونه

گروه هوایی (Huayi Group)

برای نمایش نخستین مجموعه فناوری فرایند تقطیر برودتی آبشاری چندستونه ایزوتوپ کربن-۱۳ در جهان تمرکز داشت که به‌طور مستقل توسط مؤسسه پژوهشی صنایع شیمیایی شانگهای توسعه یافته است. کربن-۱۳ یک ایزوتوپ پایدار کلیدی است که در حوزه‌هایی نظیر تشخیص هلیکوباکتر پیلوری، معرف‌های تشخیصی بالینی و تصویربرداری رزونانس مغناطیسی هسته‌ای با قطبش فوق‌بالا کاربرد دارد.

پیش از این، تأمین این ماده به‌شدت به واردات وابسته بوده و تنها تعداد محدودی از کشورها در جهان توان تولید انبوه آن را داشتند؛ ازاین‌رو، کربن-۱۳ به‌عنوان ماده‌ای راهبردی، نیازمند بومی‌سازی فوری در چین محسوب می‌شد. با عرضه این محصول، یکپارچگی کامل زنجیره «تحقیق و توسعه – تولید مستقل – عرضه بازارمحور» برای ایزوتوپ کربن-۱۳ در چین محقق خواهد شد که به‌طور مؤثر وابستگی داخلی به واردات ایزوتوپ‌های مرتبط را کاهش داده و فصل جدیدی را در توسعه صنعت ایزوتوپ‌های پایدار چین رقم می‌زند.

هم‌زمان، این گروه مواد پلی‌ایمید مقاوم در برابر دمای بالا، محصولات لاستیک پرفلوئورو اتر، و مجموعه شیلنگ‌های پلی‌تترافلوئورو‌اتیلن مورد استفاده در حوزه هوافضا را نیز به نمایش گذاشت. این محصولات با عملکرد ممتاز و کیفیت قابل‌اعتماد، پشتیبانی مؤثری از توسعه صنعت هوافضای چین فراهم می‌کنند.

شرکت پتروشیمی جینگ‌چِنگ (Jingcheng Petrochemical)

 یکی از شرکت‌های پیشرو و نماینده سطح توسعه پیشرفته در صنعت انرژی و پتروشیمی چین به‌شمار می‌رود. این شرکت در نمایشگاه، در کنار بسیاری از شرکت‌های شناخته‌شده از جمله پتروچاینا (PetroChina)، سینوپک (SinoPec)، سینوک (CNOOC) حضور داشت و جایگاه مهم خود در صنعت را به‌خوبی برجسته کرد.

محصولات این شرکت شامل مجموعه‌ای از مواد شیمیایی آروماتیکی نظیر تولوئن و زایلن است. در این میان، تولوئن نفتی با خلوص بالا، محتوای گوگرد پایین و شاخص‌های کیفی پایدار شناخته می‌شود؛ زایلن مخلوط نفتی نیز دارای عدد رنگ پلاتین–کبالت پایین، رنگ شست‌وشوی اسیدی اندک و باقیمانده تبخیر بسیار ناچیز است، به‌گونه‌ای که تمامی شاخص‌ها به‌صورت دقیق کنترل شده و فراتر از استانداردهای ملی قرار دارند.

در این نمایشگاه، پتروشیمی جینگ‌چنگ بر نمایش دستاوردهای نوآورانه خود در پرورش نیروهای مولد جدید و گذار سبز تمرکز داشت و از طریق فناوری‌های پیشرفته و راهکارهای سبز، آخرین پیشرفت‌ها در توسعه پیشرفته، هوشمند و کم‌کربن صنعت شیمی را ارائه کرد. دو دستاورد فناورانه از شرکت زیرمجموعه زیست‌انرژی این گروه توجه ویژه‌ای را به خود جلب کرد: پروژه «پژوهش، تولید و کاربرد نرم‌کننده‌های آروماتیکی لاستیک برای تایرهای با عملکرد بالای خودروهای انرژی نو» و پروژه «تحقیق و توسعه و کاربرد فناوری تولید کک سوزنی با کیفیت بالا از آروماتیک‌های سنگین کم‌کیفیت» که به‌ترتیب موفق به کسب مقام اول و جایزه شایستگی در بخش لیائونینگ (Liaoning) رقابت نوآوری «جرقه» ویژه شرکت‌های دولتی سه استان شمال‌شرق چین شدند. در این میان، فناوری تولید کک سوزنی امکان بهره‌برداری با ارزش افزوده بالا از آروماتیک‌های سنگین را فراهم کرده و راهکاری سبز برای مواد آندی باتری‌های لیتیومی ارائه می‌دهد؛ ازاین‌رو، انتظار می‌رود این فناوری‌ها و محصولات در نمایشگاه با استقبال گسترده‌ای مواجه شوند.

شرکت پتروچاینا (PetroChina)

مجموعه‌ای متنوع از دستاوردهای شاخص خود را به نمایش گذاشت. این شرکت دستاوردهای نوآورانه‌ای از جمله یکپارچه‌سازی پالایش و تولید شیمیایی، پلی‌اولفین‌های پیشرفته و فناوری‌های انرژی پاک را معرفی کرد و «راهکارهای چینی» برای گذار کم‌کربن و توسعه هوشمند را به نمایش گذاشت.

پتروچاینا همچنین بر فناوری‌های انرژی هیدروژن و CCUS تمرکز داشت و پروژه‌های یکپارچه تولید هیدروژن از باد و خورشید، برنامه‌های شبکه خطوط لوله هیدروژن، و فناوری‌های ذخیره‌سازی کربن در مقیاس بزرگ در میادین نفتی مانند سین‌کیانگ و چانگ‌چینگ را ارائه کرد.

در عین حال، نتایج پیشرفت‌های مهم در مواد راهبردی دارای گلوگاه فنی نظیر پلی‌اتیلن با وزن مولکولی فوق‌بالا و پلی‌پروپیلن گرید پزشکی نیز رونمایی شد که توانمندی تحقیق و توسعه و پیشرفت پتروچاینا در حوزه مواد شیمیایی پیشرفته را نشان می‌دهد.

فضای نمایشگاهی با ادغام تجربه‌های تعاملی همچون واقعیت مجازی (VR) و دوقلوهای دیجیتال، امکان آشنایی عمیق و غوطه‌ورانه بازدیدکنندگان با جذابیت فناوری‌های شیمیایی را فراهم کرد؛ از جمله نمایش راهکارهای کارخانه هوشمند از طریق VR. افزون بر این، «مدل بزرگ کونلون» به‌عنوان نخستین مدل بزرگ هوش مصنوعی ثبت‌شده در سطح ملی در صنعت انرژی و شیمی معرفی شد که تاکنون در بیش از ۱۰۰ سناریو از جمله اکتشاف هوشمند و بهینه‌سازی تولید به‌کار گرفته شده و منجر به بیش از ۳۰٪ افزایش بهره‌وری تحقیق و توسعه شده است.

۷. فعالیت‌های جانبی نمایشگاه

در طول برگزاری نمایشگاه، مجموعه‌ای از کنفرانس‌ها و رویدادهای شاخص و سطح‌بالا برگزار شد که از نکات برجسته قابل‌توجهی برخوردار بودند. در هشتمین کنفرانس بین‌المللی صنعت شیمی هوشمند به بررسی اتوماسیون شیمیایی، دیجیتال‌سازی و کاربرد فناوری‌های هوش مصنوعی پرداخته شد؛ دومین کنفرانس ایمنی ذخیره‌سازی و حمل‌ونقل مواد شیمیایی بر مسائل کلیدی و چالش‌برانگیز ایمنی در حوزه ذخیره‌سازی و حمل‌ونقل مواد شیمیایی خطرناک تمرکز شده؛ سومین انجمن عالی توسعه باکیفیت مواد شیمیایی معرف در چین به اشتراک‌گذاری فناوری‌ها و آخرین تحولات سیاستی پرداخته شد؛ پنجمین سمینار جهانی مقررات دسترسی تجاری مواد شیمیایی به تفسیر مقررات REACH اتحادیه اروپا و نیز مقررات مرتبط در آسیای جنوب‌شرقی و چین اختصاص داده شد؛ اندیشکده‌ها با انتشار گزارش توسعه صنعت شیمی چین ۲۰۲۵ به پیش‌بینی چرخه‌ها و مسیرهای آتی صنعت پرداخته شد؛ نشست تبادل و تطبیق همکاری شرکت‌های شیمیایی چین و ژاپن ۲۰۲۵ با حضور بیش از ۱۰ شرکت از جمله آلدین بیوشیمی و هوبی یی‌هوا برگزار شد که بستری برای تبادل و همکاری فراهم آورد؛ و در نهایت، نشست mDX تحول دیجیتال صنعت پتروشیمی با گردهم‌آوردن نیروهای اکوسیستمی، به حل مسائل کلیدی تحول دیجیتال پرداخته شد.

۸. سازمان‌دهندگان و حامیان نمایشگاه

سازمان میزبان: فدراسیون صنایع نفت و شیمی چین

فدراسیون صنایع نفت و شیمی چین در تاریخ ۲۸ آوریل ۲۰۰۱ در پکن تأسیس شد. تأسیس این فدراسیون، پس از انتقال مهم وظایف مدیریت اقتصادی دولت از وزارت صنایع شیمیایی به اداره دولتی صنایع نفت و شیمی در سال ۱۹۹۸، گامی اساسی دیگر در اصلاح و ارتقای نظام مدیریت صنعت نفت و شیمی چین به‌شمار می‌رود. در حال حاضر، این فدراسیون بیش از ۶۰۰ واحد عضو را تحت پوشش دارد.

سازمان‌های مجری

۱. شورای فرعی صنایع شیمیایی شورای توسعه تجارت بین‌المللی چین (CCPIT)

شورای فرعی صنایع شیمیایی، یکی از نهادهای وابسته به شورای توسعه تجارت بین‌المللی چین و اتاق بازرگانی بین‌المللی چین است که از نظر اداری تحت مدیریت فدراسیون صنایع نفت و شیمی چین فعالیت می‌کند و وظایف مرتبط با بخش نمایشگاهی را بر عهده دارد. این شورا در حال حاضر عضو رسمی انجمن جهانی صنعت نمایشگاهی (UFI) و همچنین عضو انجمن نمایشگاهی شانگهای است.

۲. اداره نمایشگاهی فدراسیون صنایع نفت و شیمی چین

۳. مجری اجرایی: شرکت خدمات نمایشگاهی شیدای شیمی پکن (Beijing Shidai Chemical Exhibition Service Co., Ltd.)

این شرکت مسئولیت برگزاری و اجرای نمایشگاه‌های داخلی و بین‌المللی مرتبط با شورای فرعی صنایع شیمیایی شورای توسعه تجارت بین‌المللی چین و اتاق صنایع شیمیایی اتاق بازرگانی بین‌المللی چین را بر عهده دارد.

۹. وضعیت شرکت‌های ایرانی در نمایشگاه

جدول ۱: فهرست جامع شرکت‌های ایرانی و غرفه‌های اختصاصی در ICIF 2025

نام شرکت/هلدینگ	شماره غرفه	سالن	ماهیت فعالیت	اهمیت استراتژیک
گروه گسترش نفت و گاز پارسیان (POGDC)	N5F35	N5	هلدینگ سرمایه‌گذاری (اوره/متانول)	اولین حضور مستقیم هلدینگ؛ تمرکز بر یکپارچگی فروش
شرکت تجارت صنعت پتروشیمی خلیج فارس (PGPICC)	E7E50	E7	بازرگانی و تریدینگ (هلدینگ خلیج فارس)	حضور در سالن غول‌های جهانی؛ دور زدن تحریم‌ها و لجستیک
شرکت پتروشیمی زاگرس	N5E30	N5	تولیدکننده متانول	بزرگترین متانول‌ساز متمرکز جهان؛ تثبیت بازار چین
شرکت پتروشیمی فن‌آوران	N5E40	N5	تولیدکننده متانول و اسید استیک	تکمیل زنجیره تأمین متانول ایران در نمایشگاه
شرکت پتروشیمی امیرکبیر	N5E45	N5	تولیدکننده پلیمر (LLDPE/HDPE)	تنوع‌بخشی به سبد محصولات پلیمری صادراتی
پلیمرسل (Polymersell)	N5F45	N5	بخش خصوصی (تریدینگ)	چابکی در صادرات خرد و بازاریابی تخصصی
پتروشیمی مروارید	E7F50	E7

 

حضور در نمایشگاه شانگهای ۲۰۲۵ نشان‌دهنده تغییری پارادایمیک در نحوه تعامل صنعت پتروشیمی ایران با بازار جهانی است. به جای تکیه صرف بر کارگزاران چینی، هلدینگ‌های مادر با تمام قوا وارد میدان شدند تا زنجیره ارزش را مدیریت کنند.

گروه گسترش نفت و گاز پارسیان (POGDC): تغییر بازیگر از پشت صحنه به روی صحنه

موقعیت: سالن N5، غرفه F35

حضور «گروه گسترش نفت و گاز پارسیان» در این دوره از نمایشگاه، یک نقطه عطف محسوب می‌شود. طبق گزارش‌های رسمی روابط عمومی این گروه، این «اولین بار» بود که هلدینگ پارسیان به همراه شرکت‌های زیرمجموعه خود به‌صورت متمرکز و با تابلو رسمی در نمایشگاه صنایع شیمیایی شانگهای شرکت می‌کرد.

پارسیان به‌عنوان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان اوره و متانول در خاورمیانه، همواره با چالش نوسانات قیمت جهانی و فصلی بودن تقاضا مواجه بوده است. حضور مستقیم در ICIF 2025 با هدف «توسعه برند» و «ارتقای بسترها»  نشان‌دهنده تلاش برای حذف واسطه‌های غیرضروری و ایجاد کانال‌های ارتباطی پایدار با مصرف‌کنندگان نهایی (End-users) در چین است. چین به‌عنوان بزرگترین واردکننده انرژی، بازاری حیاتی برای محصولات اوره و آمونیاک پارسیان است و این حضور فیزیکی، سیگنالی قوی به خریداران چینی مبنی بر ثبات و اطمینان‌پذیری تأمین (Security of Supply) ارسال می‌کند.

استقرار شرکت‌های زیرمجموعه در کنار هلدینگ مادر در غرفه N5F35، مدلی از «بازاریابی خوشه‌ای» را به نمایش گذاشت. این رویکرد به پارسیان اجازه داد تا سبد کاملی از محصولات (از اوره کشاورزی تا محصولات آروماتیک) را به مشتریان ارائه دهد و قدرت چانه‌زنی خود را در مذاکرات فروش و همچنین در تأمین تجهیزات و کاتالیست‌های مورد نیاز از تأمین‌کنندگان چینی افزایش دهد.

شرکت تجارت صنعت پتروشیمی خلیج فارس (PGPICC): دیپلماسی تجاری در قلب تحریم‌ها

موقعیت: سالن E7، غرفه E50

حضور شرکت تجارت صنعت پتروشیمی خلیج فارس، بازوی تجاری «هلدینگ صنایع پتروشیمی خلیج فارس» (بزرگترین هلدینگ پتروشیمی ایران)، در سالن E7 حاوی پیام‌های استراتژیک بسیار مهمی است.

سالن E7 در نمایشگاه ICIF به‌طور سنتی محل استقرار غول‌های انرژی جهان و شرکت‌های دولتی چین است. حضور شرکت‌های بزرگی همچون CNPC (غرفه E7D10) و Sinopec (غرفه E7D20) و Sinochem (غرفه E7F20) در همین سالن ، شرکت تجارت صنعت را در همسایگی مستقیم شرکای کلیدی و رقبای قدرتمند قرار داد. این جایگیری هوشمندانه، شأن و جایگاه پتروشیمی خلیج فارس را به‌عنوان یک بازیگر هم‌تراز با غول‌های جهانی تثبیت کرد و دسترسی مدیران ارشد این شرکت به تصمیم‌گیران کلیدی شرکت‌های ملی نفت و شیمی چین را تسهیل نمود.

با توجه به اینکه شرکت تجارت صنعت پتروشیمی خلیج فارس (PGPICC) هدف تحریم‌های شدید ایالات متحده قرار دارد ، حضور فیزیکی و آشکار آن در شانگهای نشان‌دهنده عمق روابط استراتژیک تهران-پکن و اراده چین برای تداوم تجارت انرژی با ایران است. این غرفه به احتمال زیاد به‌عنوان هاب مرکزی (Central Hub) برای مذاکرات حساس پیرامون مکانیسم‌های پرداخت (Payment Mechanisms)، لجستیک دریایی، و روش‌های انتقال محموله‌ها (مانند انتقال کشتی‌به‌کشتی که در منابع اشاره شده است ) عمل کرده است. حضور در این سطح، اطمینان خاطری برای خریداران چینی است که علی‌رغم فشارهای خارجی، جریان کالا قطع نخواهد شد.

علاوه بر هلدینگ‌ها، شرکت‌های تولیدی نیز با تمرکز بر محصولات استراتژیک خود، حضوری فعال داشتند. تمرکز اصلی این شرکت‌ها بر سالن N5 بود که به‌عنوان زون بین‌المللی و محصولات شیمیایی تخصصی شناخته می‌شود.

پتروشیمی زاگرس: سلطان متانول در سرزمین اژدها

موقعیت: سالن N5، غرفه E30

پتروشیمی زاگرس به‌عنوان بزرگترین متانول‌ساز متمرکز جهان، در بازاری حضور یافت که بزرگترین مصرف‌کننده متانول دنیاست.

چین با توسعه واحدهای تبدیل متانول به الفین (MTO)، تقاضای عظیمی برای متانول ایجاد کرده است. حضور زاگرس در غرفه N5E30  مستقیماً هدف‌گذاری برای حفظ و افزایش سهم بازار در برابر رقبای منطقه‌ای (مانند عربستان و امارات) بود. گزارش‌ها حاکی از آن است که کارشناسان زاگرس در این نمایشگاه به تشریح فرآیندهای تولید و توانایی‌های لجستیکی خود برای مشتریان چینی پرداختند.

یکی از نقاط عطف حضور زاگرس، بازدید رسمی دکتر علی محمدی، سرکنسول جمهوری اسلامی ایران در شانگهای به همراه هیئت همراه از غرفه این شرکت بود. این بازدید در روز دوم نمایشگاه (۲۷ شهریور) انجام شد و پیامی روشن به بازار مخابره کرد: صادرات متانول ایران تحت حمایت کامل دستگاه دیپلماسی کشور قرار دارد. سرکنسول ایران در این بازدید بر اهمیت ICIF به‌عنوان بستری برای پیشبرد اهداف اقتصادی تأکید کرد.

پتروشیمی امیرکبیر: تنوع‌بخشی به بازار پلیمر

موقعیت: سالن N5، غرفه E45

پتروشیمی امیرکبیر با سبد متنوعی از محصولات پلی‌اتیلن (سبک، سنگین و خطی) در نمایشگاه حاضر شد.

بازار چین تشنه‌ی گرید‌های خاص پلیمر برای صنایع بسته‌بندی، کشاورزی و خودروسازی است. امیرکبیر با حضور فعال تا روز سوم نمایشگاه ، بر معرفی گریدهای با ارزش افزوده بالا تمرکز داشت. گزارش‌ها از «جلسات فشرده» و «رایزنی‌های مثبت» با تجار بین‌المللی و شرکت‌های چینی خبر می‌دهند که هدف آن گسترش بازارهای صادراتی فراتر از مشتریان سنتی بوده است. همچنین، با توجه به تمرکز نمایشگاه بر مسائل زیست‌محیطی، امیرکبیر احتمالاً بر قابلیت بازیافت و استانداردهای زیست‌محیطی محصولات خود مانور داده است.

پتروشیمی فن‌آوران: تکمیل پازل متانول و اسید استیک

موقعیت: سالن N5، غرفه E40

حضور پتروشیمی فن‌آوران در همسایگی زاگرس و امیرکبیر (غرفه N5E40)، زنجیره تأمین ایران در سالن N5 را تکمیل کرد. فن‌آوران به‌عنوان تولیدکننده متانول و اسید استیک، نقش مکملی برای زاگرس ایفا می‌کند و حضور همزمان این دو شرکت، قدرت ایران در تعیین قیمت و شرایط بازار متانول در چین را به نمایش گذاشت. این شرکت همچنین به دنبال فناوری‌های نوین برای افزایش راندمان و کاهش مصرف انرژی در واحدهای خود بود که با محورهای نمایشگاه (شیمی هوشمند) همخوانی کامل داشت.

بخش خصوصی: نقش‌آفرینی پلیمرسل

موقعیت: سالن N5، غرفه F45

حضور شرکت پلیمرسل (Polymersell) در غرفه N5F45  نشان‌دهنده بلوغ بخش خصوصی ایران در تجارت پتروشیمی است. در حالی که غول‌های دولتی بر قراردادهای کلان تمرکز دارند، شرکت‌های چابکی مانند پلیمرسل می‌توانند خلاءهای موجود در بازار را پر کرده و نیازهای مشتریان کوچکتر یا تخصصی‌تر را با انعطاف‌پذیری بیشتری در پرداخت و تحویل برطرف کنند. قرارگیری غرفه این شرکت در کنار هلدینگ پارسیان و سایر پتروشیمی‌ها، نشان‌دهنده یک اکوسیستم هماهنگ میان بخش دولتی و خصوصی در پاویون غیررسمی ایران بود.

یکی از یافته‌های کلیدی این پژوهش، «استراتژی خوشه‌سازی» (Clustering Strategy) شرکت‌های ایرانی است. بررسی نقشه‌های سالن‌ها نشان می‌دهد که شرکت‌های پتروشیمی زاگرس (N5E30)، فن‌آوران (N5E40)، امیرکبیر (N5E45)، پلیمرسل (N5F45) و هلدینگ پارسیان (N5F35) همگی در سالن N5 و در مجاورت یکدیگر قرار داشتند.

این تجمع فیزیکی مزایای استراتژیک متعددی داشت:

1. ایجاد پاویون ملی غیررسمی: حتی بدون وجود تابلوی رسمی «پاویون ایران»، تجمع این شرکت‌ها یک زون قدرتمند ایرانی ایجاد کرد که باعث جلب توجه بیشتر بازدیدکنندگان و خریداران عمده شد.
2. اشتراک منابع و اطلاعات: نزدیکی غرفه‌ها امکان تبادل لحظه‌ای اطلاعات بازار، اشتراک‌گذاری بازدیدکنندگان (Referral) و استفاده بهینه از تیم‌های پشتیبانی و لجستیک را فراهم کرد.
3. تصویر وحدت: این آرایش فضایی به رقبای بین‌المللی و شرکای چینی نشان داد که صنعت پتروشیمی ایران به‌صورت یکپارچه و هماهنگ عمل می‌کند.

در مقابل، حضور PGPICC در سالن E7  یک استثناء هدفمند بود. سالن E7 محل استقرار غول‌های چینی (CNPC, Sinopec) و شرکت‌های چندملیتی بود. حضور نماینده هلدینگ خلیج فارس در این سالن، اقدامی برای ارتقای پرستیژ و دسترسی به لایه مدیریتی بالاتر صنعت پتروشیمی جهان بود، جایی که مذاکرات نه بر سر تک‌محموله‌ها، بلکه بر سر قراردادهای استراتژیک بلندمدت و همکاری‌های کلان انجام می‌شود.

دستاوردها و محورهای مذاکرات

بر اساس تحلیل محتوای رویداد و گزارش‌های تکمیلی، محورهای اصلی فعالیت و دستاوردهای شرکت‌های ایرانی در ICIF 2025 را می‌توان در سه دسته طبقه‌بندی کرد:

توسعه بازار و فروش:

• عقد تفاهم‌نامه‌ها و قراردادها: اگرچه جزئیات مالی محرمانه است، اما گزارش‌ها حاکی از انجام مذاکرات موفق و تنظیم تفاهم‌نامه‌های همکاری متقابل برای صادرات محصولات پلیمری و شیمیایی است.
• تنوع‌بخشی به مشتریان: شرکت‌ها تلاش کردند تا با شناسایی مشتریان جدید در لایه‌های پایین‌دستی صنعت چین، ریسک تمرکز بر تعداد محدودی از خریداران بزرگ را کاهش دهند.

انتقال تکنولوژی و خرید تجهیزات:

با توجه به تمرکز نمایشگاه بر «صنعت شیمی هوشمند» و «تولید هوشمند» ، شرکت‌های ایرانی از این فرصت برای شناسایی و تأمین نیازهای فنی خود استفاده کردند:

• کاتالیست‌ها و مواد افزودنی: تأمین کاتالیست‌های خاص که تحت تحریم‌های غربی قرار دارند، از طریق شرکای چینی.
• تجهیزات فرآیندی: شناسایی پمپ‌ها، کمپرسورها و راکتورهای پیشرفته برای نوسازی واحدهای فرسوده.
• دیجیتال‌سازی: آشنایی با راهکارهای هوش مصنوعی و دوقلوهای دیجیتال (Digital Twins) ارائه شده توسط شرکت‌های چینی برای بهینه‌سازی مصرف انرژی در مجتمع‌های پتروشیمی ایران.

دیپلماسی اقتصادی و حل چالش‌های تحریمی:

حضور سرکنسول ایران و تعاملات سطح بالا در غرفه‌ها نشان می‌دهد که بخشی از مذاکرات به حل مسائل بانکی و لجستیکی اختصاص داشته است. استفاده از ارزهای محلی (یوآن)، سیستم‌های تهاتر و مسیرهای حمل‌ونقل ایمن، از جمله موضوعات محتمل در این گفتگوها بوده است.

حضور شرکت‌های ایرانی در نمایشگاه ICIF China 2025، نه یک حضور نمایشی، بلکه یک مانور استراتژیک تمام‌عیار بود. برخلاف شایعات اولیه مبنی بر غیبت ایران، شواهد متقن نشان می‌دهد که «هلدینگ گسترش نفت و گاز پارسیان» برای نخستین بار و «شرکت تجارت صنعت پتروشیمی خلیج فارس» با جایگاهی متمایز، به همراه تولیدکنندگان کلیدی مانند زاگرس، فن‌آوران و امیرکبیر، حضوری قدرتمند و برنامه‌ریزی شده داشتند.

این مشارکت فعال که با حمایت دیپلماتیک کنسولگری ایران در شانگهای همراه بود، اهداف چندگانه‌ای را محقق کرد:

1. خنثی‌سازی اثرات روانی تحریم‌ها با نمایش تداوم فعالیت و صادرات.
2. تثبیت جایگاه ایران در بازار استراتژیک چین، به‌ویژه در زنجیره‌های متانول و پلیمر.
3. دسترسی به فناوری‌های روز برای نوسازی صنعت پتروشیمی داخلی.

در نهایت، ICIF 2025 نشان داد که صنعت پتروشیمی ایران با اتخاذ راهبرد «نگاه به شرق» و استفاده هوشمندانه از دیپلماسی نمایشگاهی، توانسته است شریان‌های حیاتی تجارت خود را با قدرت حفظ کرده و توسعه دهد.

پتروشیمی مروارید؛ تثبیت جایگاه در قلب انرژی آسیا

موقعیت: سالن E7، غرفه F50

در تحلیل‌های نمایشگاهی، «مکان» تنها یک مختصات جغرافیایی در سالن نیست، بلکه پیامی است که شرکت به بازار مخابره می‌کند. بر اساس اسناد منتشر شده از دایرکتوری نمایشگاه، پتروشیمی مروارید در سالن E7 و غرفه F50 (E7F50) مستقر شده است.

سالن E7 در نمایشگاه ICIF 2025 به عنوان کانون «انرژی و پتروشیمی» (Energy & Petrochemicals) شناخته می‌شود. این سالن، متمایزترین و شاید گران‌قیمت‌ترین بخش نمایشگاه است که معمولاً به غول‌های پتروشیمی و شرکت‌های دولتی بزرگ اختصاص دارد. بررسی لیست همسایگان مروارید در این سالن، اهمیت استراتژیک این مکان‌یابی را آشکار می‌سازد:

• شرکت ملی نفت چین (CNPC) در غرفه E7D10
• گروه ساینوپک (Sinopec Group) در غرفه E7D20
• هلدینگ ساینوکم (Sinochem Holdings) در غرفه E7F20
• گروه شانگهای هوایی (Shanghai Huayi Group) در غرفه E7F05

قرارگیری غرفه E7F50 پتروشیمی مروارید در مجاورت ابرقدرت‌های انرژی چین (که اصطلاحاً تیم ملی انرژی چین نامیده می‌شوند)، یک استراتژی جسورانه «خوشه‌سازی پرستیژ» (Prestige Clustering) است. این هم‌جواری دو پیامد اساسی دارد: نخست آنکه پتروشیمی مروارید را در ذهن بازدیدکننده به عنوان یک تأمین‌کننده در کلاس جهانی و هم‌تراز با بزرگان صنعت تثبیت می‌کند. دوم، ترافیک بازدیدکنندگان سطح بالا (مدیران ارشد، تصمیم‌گیران خرید کلان و مقامات دولتی) که برای بازدید از غرفه‌های ساینوپک و CNPC می‌آیند، به صورت طبیعی و اجتناب‌ناپذیر در معرض برند و محصولات مروارید قرار می‌گیرند. این امر نرخ بازدید موثر (Effective Visit Rate) را برای مروارید به شدت افزایش می‌دهد.

پتروشیمی مروارید با تمرکز بر محصولات اصلی خود که بر پایه اتیلن و مشتقات آن استوار است، وارد این کارزار شده است. تحلیل بازار چین نشان می‌دهد که انتخاب این محصولات برای ارائه در نمایشگاه، کاملاً منطبق با نیازهای روز این کشور است.

الف) منو اتیلن گلایکول :شریان حیاتی نساجی محصول استراتژیک پتروشیمی مروارید، منو اتیلن گلایکول است. چین به عنوان کارخانه نساجی جهان، بزرگ‌ترین مصرف‌کننده MEG برای تولید الیاف پلی‌استر و بطری‌های PET است. پتروشیمی مروارید با ظرفیت تولید سالانه ۵۰۰ هزار تن اتیلن گلایکول، یکی از بازیگران جدی در این بازار است. سابقه صادرات ۴۳۰ هزار تن محصول از این مجتمع به بازارهای چین و هند، نشان‌دهنده اعتماد بازار به کیفیت محصول این شرکت است. در بازار چین، رقابت اصلی بین MEG تولید شده از مسیر نفتا/گاز (مانند مروارید) و MEG تولید شده از مسیر زغال‌سنگ (Coal-to-Chemicals) است که توسط شرکت‌های چینی توسعه یافته است. مزیت رقابتی مروارید در غرفهE7F50 ، تأکید بر خلوص بالاتر و پایداری کیفیت محصول خود نسبت به رقبای زغال‌سنگی است که اغلب با نوسانات کیفیت مواجه‌اند.

ب) دی اتیلن گلایکول (DEG) و تری اتیلن گلایکول (TEG) این محصولات که در کنار MEG تولید می‌شوند، بازارهای خاص خود را دارند.DEG در تولید رزین‌های پلی‌استر غیراشباع و TEG در صنعت گاز برای رطوبت‌زدایی کاربرد دارد. با توجه به گسترش شبکه گازرسانی در چین و رشد صنایع کامپوزیت، تقاضا برای این محصولات رو به افزایش است. حضور مروارید در نمایشگاه، فرصتی برای شناسایی خریداران نهایی (End-users) و حذف واسطه‌ها برای این محصولات با ارزش افزوده بالاتر است.

ج) اتیلن: خوراک مادر اگرچه صادرات اتیلن به دلیل نیاز به کشتی‌های حمل‌کننده کرایوژنیک (سردسازی شده) دشوارتر از مایعات است، اما پتروشیمی مروارید با ظرفیت تولید ۵۰۰ هزار تن اتیلن ، پتانسیل تأمین خوراک برای واحدهای پایین‌دستی مستقر در سواحل شرقی چین را دارد. مذاکره در خصوص قراردادهای سواپ یا فروش مستقیم اتیلن به واحدهای تولید PVC یا VAM در چین، می‌تواند یکی از دستورکارهای پنهان در جلسات غرفه E7F50 باشد.